MARIA SCHNEIDER IN HET FILMMUSEUM
We worden ouder.
Hè, wat flauw om mee te beginnen. Hoezo?
Het was nu eenmaal een gedachte op de Italiaanse avond 27 februari bij de hommage aan de vorig jaar overleden filmregisseur Michelangelo Antonioni in het Filmmuseum. Want de Franse actrice Maria Schneider was erbij om Antonioni even tot leven te brengen met de nieuw uitgebrachte film ‘Professione: Reporter’. Daarin acteert zij en is haar schoonheid ook blijven leven.
Destijds, toen ik de film in 1975 zag, vond ik er geen klap aan.
Na zoveel jaar is mijn oordeel bescheidener: Mooi van sfeer, maar nog steeds onbegrijpelijk.
Maria Schneider, zwarte bos haar, witte broek, donker marinejasje met steekzakken. Daar staat ze, voorin de zaal. Ze was meen ik ontdekt door B.B. en maakte haar opvallende debuut in ‘Last Tango in Paris’ in 1972 met Marlon Brando.
Ja, ze is dus ouder geworden. Voorbij het lieve gezichtje, de donkere ogen met zwarte wimpers vrijwel zonder make-up. De haast onverschillige en zwoel kijkende blik. En dan toch ineens een voorzichtig lachje. Wat was die uitstraling? Iets mannelijks, slordigs, onaantastbaars. Zwervend, nonchalant en toch diepzinnig.
Daar loopt ‘La’ Schneider in lange wijde rok met banen van bloemetjesstof en espadrilles in de film. In het Engels ‘The Passenger’. Betere titel. Eigenlijk een hele mooie scène aan het eind, als zij weggestuurd is door haar leading man. Dit is Jack Nicholson, een lege tv reporter, die het schijnbaar lege leven opvult van een zakenman. Deze blijkt in wapens te dealen voor de guerrilla in niet nader genoemd Afrikaans land.
We zien Schneider door het raam van de hotelkamer buiten. Ze loopt doelloos rond op het pleintje. Zal ze weglopen of toch wachten? Rondom haar rijden een paar auto’s af en aan. Ze lijkt het te weten en ook weer niet, dat de man die zij zomaar tijdens haar zwerfleven heeft ontmoet, vermoord zal worden. Zij slentert rond in een eindeloos durende scène. Het zal de bedoeling zijn, want dit doen personages vaker in Antonioni’s films.
Jack Nicholson hield de filmvertoning 25 jaar tegen. Dat kon hij, omdat hij de rechten kocht. Sandra den Hamer, Filmmuseum directeur, vroeg er Schneider expliciet naar. Nicholson zou de kunst van Antonioni hebben willen behouden. Was er soms meer aan de hand?
GEEN STERALLURES
Na de film, tijdens de overdadige receptie van het Instituto Italiano di Cultura, krijg ik de kans even met Schneider te praten. Ze heeft geen sterallures. Het lieve smoeltje en lachje voor Nicholson is verdwenen. Nu is Nicholson de klootzak; hij is de enige die geld aan de film overhoudt, zij en Antonioni krijgen niks. Ze had ook kunnen zeggen: Antonioni en ik zijn zo stom geweest dat we de rechten niet hebben geregeld. Maar nu is ze een doorgewinterde vrouw. Nicholson was altijd al een ‘asshole’. Hoe kon ze dan zò lief tegen hem lachen? ‘Omdat ik zo’n goede actrice ben!’ roept ze uit. Haar lach klinkt satanisch. Eigenlijk net als Nicholson’s satanische lach (die hij niet toont in ‘The Passenger!’)
Ze heeft in zo’n 30 films gespeeld. Vele beroemde regisseurs wilden haar destijds in hun film. Onder wie Luis Bunuel. Hij ontsloeg haar na drie opnamedagen van ‘Cet obscur objet du désir’, omdat ze niet in staat was de rol te spelen. Ze was heroïne verslaafd.
Maria zegt dat ‘The Passenger’ haar lievelingsfilm is. Waarom? ‘Omdat ik destijds ook zo’n zwervend bestaan leidde. De rol was op me geschreven’…
Ik vertel haar niet, dat nadat ‘Last Tango in Paris’ uitkwam, mensen vonden dat ik op haar leek. Het ging zover, dat Férenc Kàlmàn Gall van productiebedrijf Cineteam waar ik als stagiaire werkte op me afkwam: ‘Ik heb je zien lopen, ik heb je zien dansen!’ Ik vond dat wel vreemd. Want zag de gelijkenis niet. Zeker niet toen ik Schneider in levende lijve ontmoette in een geluidsstudio. Ze was met Monique van de Ven dialogen aan het inspreken voor “Een Vrouw als Eva”. Ze was bi en daar ook op gecast.
Nadat Schneider tijdens de Italiaanse avond haar gram had geuit over Nicholson, stelde ze me voor aan haar ‘new Italian friend’ en raakte verder met hem in gesprek.
Toen ik de volgende dag een krantenfoto van haar zag met een huid van craquelé schrok ik. Oei, wat pijnlijk. Er waren vast meer foto’s gemaakt; deze was beslist niet de meest flatteuze. In het interview heeft ze net als over Nicholson geen goed woord over voor Bertolucci, die haar regisseerde in ‘Last Tango in Paris’. En de rol die ze speelde was eigenlijk bedoeld voor een man ook nog…
Tsja, we worden ouder. Flauw is het wel. Maar toch niet bitter?
